Villanın oturacağı alanı, kat sayısını ve bahçeyle ilişkisini parselin imar durumu belirler. Aksaray Belediyesi'nin ayrıca yayımlanmış bir imar yönetmeliği yok; şehir merkezinde 1/1000 ölçekli uygulama imar planının plan hükümleri ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği uygulanır. Konut alanlarında emsal, taban alanı katsayısı (TAKS) ve kat adedi plan notlarında değil, parselin plan paftasında yazar. Bu yüzden ilk iş, ada ve parsel numarasıyla imar durumunu almaktır. Plan aksine bir hüküm koymuyorsa villa için geçerli ölçüler şunlardır:
Planlı alanda villa · temel ölçüler| Konu | Kural | Dayanak |
|---|
| Ön bahçe (yol tarafı) | En az 5,00 m. Aksaray merkezde planda çekme mesafesi gösterilmemiş konut alanlarında tüm yollardan en az 5 m | Yönetmelik md. 23; plan notu 3.76 |
| Yan ve arka bahçe | En az 3,00 m | Yönetmelik md. 23 |
| Taban alanı (TAKS) | Plan belirlememişse ayrık nizamda en çok %40. Aksaray merkez plan notları, nizamı belirtilmemiş emsalli alanlarda üst sınırı 0,60 olarak koyar | Yönetmelik md. 5; plan notu 3.27 |
| Bodrum ve çatı arası | Oturma, çalışma, dinlenme gibi kullanılabilen alanlar emsale dahildir | Yönetmelik md. 21 |
| Kat yüksekliği | Konut bölgesinde döşemeden döşemeye en çok 3,60 m; bodrum hariç 3 katı geçmeyen binalarda 4,00 m | Yönetmelik md. 28 |
| Açık havuz | Bahçe alanının %20'sini geçmemek ve binanın taşıyıcı sistemiyle bütünleşik olmamak kaydıyla taban alanına ve emsale girmez | Yönetmelik md. 20, 22 |
| Bahçe duvarı | Yol tarafında cephe hattının önünde 0,50 m, gerisinde 1,50 m; üstüne en çok 1,00 m parmaklık | Yönetmelik md. 43 |
| Otopark | Brüt 180 m² ve üzeri konut için 2 araçlık yer. Tek bağımsız bölümlü villada idarenin onayıyla bahçenin tamamı açık otopark olarak düzenlenebilir | Otopark Yönetmeliği md. 5, Ek-1 |
| Sığınak | 10'dan az bağımsız bölümlü, yalnız konut olarak kullanılan yapılarda aranmaz | Sığınak Yönetmeliği md. 7 |
Plan hükmü ile Yönetmelik farklıysa parselin imar durumu belgesi esastır.
Yüzme havuzunu ön, yan ya da arka bahçeye, yani çekme mesafesinin içine yapmak ayrı bir konudur. Yönetmelik bahçe mesafelerinde yapılabilecekleri sayarken süs havuzunu anar, yüzme havuzunu anmaz; 1 Temmuz 2026'daki değişiklik de süs havuzunu yüzme amacıyla kullanılmayan havuz olarak tanımladı. Aksaray merkez plan notlarına göre yapı yaklaşma sınırı ile parsel sınırı arasında, zorunlu durumlar dışında yapı ya da yapı bölümü yapılamaz. Bu yüzden havuzun yerini avan proje aşamasında, imar durumu ve belediyenin görüşüyle birlikte netleştiriyoruz.
Aksaray merkezde zemin kat döşemesinin yükseltisi (subasman kotu) en çok, tretuvarı oluşmuş yollarda tretuvardan +1,60 m, yolu oluşmamış yerlerde +2,20 m olarak belediyece belirlenir. Bir parsele birden fazla bina yapılabilir; binalar arasındaki mesafe mevzuattaki mesafelerden az olamaz. İki villayı tek parselde planlıyorsanız yapı denetimi eşiğinin iki binanın toplam alanına göre hesaplandığını da unutmayın (bkz. aşağıdaki eşikler).
Kaynaklar: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (güncel metin) · Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği değişikliği, Resmî Gazete 01.07.2026, sayı 33297 · Aksaray (Merkez) 1/1000 ölçekli uygulama imar planı plan hükümleri · Otopark Yönetmeliği (güncel metin) · Otopark Yönetmeliği Ek-1 değişikliği, Resmî Gazete 25.03.2021, sayı 31434 · Sığınak Yönetmeliği değişikliği, Resmî Gazete 07.11.2025, sayı 33070