Aksaray'da yapı ruhsatı nasıl alınır? Adım adım (2026)

Kısaca: Aksaray Belediyesi sınırları içinde yeni bir ev için önce imar durumu ve kot belgeleri alınır ve parsele özel zemin etüdü yaptırılır; projeler imar durumuna, statik proje zemin etüdüne göre hazırlanır. Ardından yapı denetimine tabi yapılarda yapı denetim kuruluşuyla sözleşme ve proje kontrolü (tabi değilse fenni mesul mimar ve mühendisler), yetki belgeli müteahhit ve şantiye şefi evrakı gelir; sonra başvuru yapılır ve harç ödenir. Dosya eksiksizse ruhsat en geç 30 günde verilir; bu süre başvurudan sonra işler, projelerin hazırlanması buna dahil değildir. Yapı denetimi ve müteahhit ruhsattan sonraya kalmaz: denetim sözleşmesi ruhsat dosyasına girer, müteahhidin yetki belgesi ruhsat düzenlenirken kontrol edilir. Belediye ve mücavir alan dışındaki parsellerde İl Özel İdaresine başvurulur; bu alanlardaki köy ve mezraların yerleşik alanında konut için ruhsat yerine proje onayı ve muhtarlığa bildirim yolu vardır.

01Ruhsatı kim verir? Parselinize göre yol

İmar Kanunu kapsamındaki yapılar için, kanundaki istisnalar dışında yapı ruhsatı zorunludur; ruhsatlı bir yapıda yapılacak değişiklik de yeniden ruhsata bağlıdır. Kanun derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk, doğrama, döşeme ve tavan kaplaması, elektrik ve sıhhi tesisat tamiri, çatı onarımı ve kiremit aktarılmasını ruhsata tabi saymaz; taşıyıcı unsuru etkilemeyen diğer tadilatlar ise ancak imar yönetmeliklerinde belirtilmişse ruhsatsız yapılabilir (3194 md. 21). Hangi idareye başvuracağınız parselin yerine göre değişir:

• Belediye ve mücavir alan içinde: belediye. Aksaray merkezde başvurular Aksaray Belediyesi'nin D-İMAR sistemi üzerinden yürür.
• Belediye ve mücavir alan dışında: valilik adına Aksaray İl Özel İdaresi. İdare, ruhsat ve yapı kullanma izni için istediği belgeleri kendi sayfasında listeliyor.
• Belediye ve mücavir alan dışındaki köy ve mezraların yerleşik alanı ve civarı: konut için yapı ruhsatı aranmaz. Ama etüt ve projelerin valilik onayından sonra muhtarlığa bildirilmesi ve yapının yöresel doku ve mimari özelliklere, fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun olması zorunludur; projelerin sorumluluğu müellif mimar ve mühendislerdedir (3194 md. 27). Bu alanlarda en çok 2 kat ve 7,50 m yükseklik, müştemilat dahil %40 taban alanı sınırı var (Plansız Alanlar İmar Yön. md. 51–52). Yerleşik alanın sınırını bir komisyon haritada belirler ve il genel meclisi onaylar (md. 43); parselinizin içeride olup olmadığını İl Özel İdaresinden öğrenin. Yapı bitince kullanma izni konusunda iki metin farklı konuşuyor: Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği bu yapıları kullanma iznine de tabi saymaz (md. 57), İmar Kanunu ise ruhsata tabi olmayan yapıların kullanılması için de idareden izin alınmasını öngörür (3194 md. 30). Bunu İl Özel İdaresine sorun.
• Köy dışında, imar planı ve yerleşik alan dışındaki bağ ya da tarla: Aksaray'da önce Kırşehir-Nevşehir-Niğde-Aksaray Çevre Düzeni Planına bakılır. Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği'nin bağ evi ölçüleri (inşaat alanı katsayısı en çok %5, toplam en çok 250 m², 2 kat ve 7,50 m; ilgili kurumların uygun görüşü ve noter onaylı taahhüt) üst ölçek planı bulunmayan alanlar içindir; bu alanlarda ifrazla oluşacak parsel de en az 5.000 m² ve yola 25 m cepheli olmalıdır (md. 62–63). Aynı kapsamda taban alanı 75 m², toplam alanı 150 m² ve bodrum dahil 2 katı geçmeyen, parselde tek olan bağ evi, il tarım ve orman müdürlüğünün uygun görüşü ve idarenin izniyle ruhsat aranmadan yapılabilir; projenin idarece incelenmesi yine zorunludur (md. 64). İmar Kanunu ise köy yerleşik alanı dışındaki entegre olmayan tarım ve hayvancılık yapılarının ruhsat alınarak yapılmasını zorunlu tutar (md. 27); bağ evinin bu kapsama girip girmediği metinlerden belli değil. Parselinizde plan hükmünün mü bu ölçülerin mi geçerli olduğunu ve hangi yolun izleneceğini İl Özel İdaresinden öğrenin. Parsel tarım arazisiyse kurallar çok daha dar: mutlak, özel ürün, dikili ve sulu tarım arazileri, kanundaki istisnalar dışında tarım dışı kullanılamaz (5403 md. 13). Tarım arazisindeki bağ evinin ölçülerini Aksaray villa yaptırma sayfamızın kırsal bölümünde anlattık; bir tarlaya uygulanabilecek beş ayrı ölçüyü tarlaya ev yapma şartları rehberimizde karşılaştırdık.
• Sit alanı ya da tescilli yapı parseli: yol sitin türüne ve derecesine göre değişir; bazı sitlerde yeni ev hiç yapılamaz. Kurulun değerlendirmesi gereken projeler önce ilgili idarece en geç 30 günde imar mevzuatı yönünden incelenir, uygun bulunursa Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne gönderilir; Kurulun kendi süresi ayrıdır. Ayrıntıları sit alanında ev yapılır mı yazımızda anlattık.

02Yapı ruhsatı için adımlar: genel akış

Aşağıdaki akış, belediye sınırları içinde imar planı olan bir parselde yeni bir konut içindir. Sıra mevzuatta üç yerde açıktır (projeler imar durumuna, statik proje zemin etüdüne göre hazırlanır; yapı denetim sözleşmesi ruhsat dosyasına girer; müteahhidin yetki belgesi ruhsat düzenlenirken kontrol edilir); gerisi pratiğe göredir.

1. Parselin durumunu netleştirin.
2. İmar durum belgesi, yol ve kanal kotu.
3. Parsele özel zemin ve temel etüdü.
4. Mimari ve mühendislik projeleri.
5. Yapı denetim kuruluşuyla sözleşme ve proje kontrolü; yapı denetimine tabi değilse fenni mesul mimar ve mühendisler.
6. Müteahhit, şantiye şefi ve fenni mesul evrakı.
7. Ruhsat başvurusu ve harç.
8. İnceleme ve ruhsat: en geç 30 gün.

Birkaç terim: fenni mesul, yapının ruhsata ve projelere uygun yapılmasını kamu adına denetleyen mimar ve mühendistir; şantiye şefi, yapım işini müteahhit adına şantiyede yöneten teknik kişidir; muvafakat, malikin yazılı onayıdır; mücavir alan, imar mevzuatı bakımından belediyenin kontrol ve sorumluluğuna verilmiş, belediye sınırı dışındaki alandır ve köyleri de içine alabilir (3194 md. 5 ve 45); aplikasyon krokisi, kadastro faaliyetleri kapsamında düzenlenen ve parselin köşe koordinatlarını gösteren belgedir.

1. Parselin durumunu netleştirin

Ruhsata yapı sahibi ya da kanuni vekili dilekçeyle başvurur (3194 md. 22). Parsel hisseliyse bütün maliklerin ruhsata ve onaylı projelere muvafakati gerekir; muvafakat olmadan ruhsat düzenlenmez (Planlı Alanlar İmar Yön. md. 55/8). Parselde ruhsatsız bir yapı varsa, o yapı ruhsata bağlanmadan ya da yıkılmadan yeni yapı ruhsatı verilmez; usulüne uygun yapı kayıt belgesi olan yapı bu engeli doğurmaz (md. 55/12). Parsel sit alanında, köy yerleşik alanında ya da korunan tarım arazisindeyse yukarıdaki ayrı yollar geçerlidir.

2. İmar durum belgesi, yol ve kanal kotu

Projeler, parsele ait bu belgelere göre hazırlanır (md. 57/1). Bu yüzden ilk resmî adım; dilekçe, aplikasyon krokisi ve tapu kaydıyla idareden imar durum belgesini, yol kotu ve kanal kotu tutanaklarını ve uygulama imar planına esas onaylı jeolojik-jeoteknik etüt raporunun parselin bulunduğu alana ait bölümünü istemektir (md. 55/2). İdare imar durum belgesini, etüt raporunun örneğini ve yol kotu tutanağını en geç 2 iş gününde, kanal kotu tutanağını 5 iş gününde (ayrı bir su ve kanalizasyon idaresi düzenliyorsa 3 iş gününde) verir; veremezse gerekçesini aynı sürede yazıyla bildirir (md. 55/4–6). Kanal kotu tutanağının gecikmesi ruhsata engel değildir, ama temel üstü vizesinde istenir (md. 55/7). Plan ya da mevzuat değişmedikçe onaylı imar durum belgesi geçerli kalır (md. 55/15).

Aksaray Belediyesi D-İMAR'daki ruhsat evrak listesinde "Çap" ve "Kot Belgesi" adlı iki zorunlu belge var; sayfa bunların hangi resmî belgeye karşılık geldiğini açıklamıyor, belediyeye sorun. Belediyenin internet sitesinde ada ve parsel bilgisiyle imar durumu sorgulama ekranı da var; sorgunun resmî belge yerine geçip geçmediğini sayfa açıklamıyor.

3. Parsele özel zemin ve temel etüdü

Statik proje, mimari projeye ve zemin ve temel etüdü raporuna uygun hazırlanır (Planlı Alanlar İmar Yön. md. 57/6). Bu rapor yapının yerine özgüdür; 2. adımdaki plan düzeyindeki jeolojik-jeoteknik etütten ayrıdır. Yapı denetimine tabi yapılarda zemin etüdü raporu dahil etüt çalışmalarını proje müellifi yapar ya da yaptırır ve incelenmek üzere yapı denetim kuruluşuna verir (Yapı Denetimi Uygulama Yön. md. 7/1). Aksaray Belediyesi D-İMAR'da zemin etüt raporu ayrı bir başvuru türüdür.

4. Mimari ve mühendislik projeleri

Başvuruya mimari proje, statik proje, elektrik ve tesisat projeleri, resim ve hesapları eklenir (3194 md. 22). Mimari projeyi mimarlar hazırlar; projede vaziyet planı, kat planları, çatı planı, en az iki kesit ve görünüşler ile toprak kazı, otopark, sığınak ve ağaç hesapları bulunur (Planlı Alanlar İmar Yön. md. 57/2). Yapının araziye aplikasyonu için harita mühendisinin hazırlayıp idarenin onayladığı yapı aplikasyon projesi de gerekir (md. 57/4, 14.01.2026 değişikliğiyle). Proje müellifleri ilgili meslek odasına kayıtlı olmalı ve büro tescili yaptırmalıdır (md. 57/18).

• Enerji: mimari, mekanik ve aydınlatma projelerinin uygunluğunu gösteren yetkili Enerji Kimlik Belgesi uzmanının BEP-TR yazılımıyla hazırladığı "Ön Hesap Sonuç Formu" ruhsat eki projelerle birlikte sunulur (Binalarda Enerji Performansı Yön. md. 5/2). Enerji kimlik belgesi ise yapı bitince, kullanma izninde istenir.
• Sığınak: 10'dan az bağımsız bölümü olan, yalnız konut kullanımlı yapılarda sığınak zorunluluğu aranmaz (Sığınak Yönetmeliği md. 7; madde 07.11.2025'te yeniden düzenlendi).
• Uyum: ruhsat eki projeler birbiriyle uyumlu olmalıdır; uyumsuzluktan doğan sorumluluk önce proje müelliflerindedir (Yapı Denetimi Uygulama Yön. md. 7/2).
• Aksaray D-İMAR: zemin etüdü, mimari, statik, mekanik ve elektrik projeleri ayrı başvuru türleri olarak açılıyor. Sayfa sırayı yazmıyor; ama yapı denetimli ruhsat evrak başvurusunun proje kontrol formlarını istemesi, proje başvurularının ondan önce sonuçlanması gerektiğini düşündürüyor.

Projenin tasarım tarafını, yani ihtiyaç programından uygulama projesine giden yolu konseptten ruhsata yazımızda, proje bedelinin referans tutarını hesaplayıcımızda bulabilirsiniz.

5. Yapı denetimi ya da fenni mesuliyet

Yapı denetimine tabi bir yapıda uygulama projeleri bitince yapı sahibi bir yapı denetim kuruluşuyla hizmet sözleşmesi yapar ve sözleşme ruhsat işlemleri için idareye verilir (Yapı Denetimi Uygulama Yön. md. 21/1). Kuruluş ruhsat safhasında yapıya ilişkin bilgi formunu, denetimi üstlendiğine dair taahhütnameyi, yapı sahibiyle imzaladığı sözleşmeyi ve projelerdeki eksikliklerin giderildiğini gösteren proje kontrol formunu idareye verir; bu belgelerde noter tasdiki aranmaz (md. 5/3). Yani yapı denetimi ruhsattan sonra başlayan bir iş değil, ruhsat dosyasının parçasıdır. Aksaray D-İMAR'ın yapı denetimli ruhsat evrak listesinde de proje kontrol formları ve "Yapı Denetimin Üstlenildiğine Dair Taahhütname" yer alıyor.

Yapı denetimine tabi olmayan yapılarda denetime yönelik fenni mesuliyeti mimar ve mühendisler üstlenir (4708 md. 1); Aksaray D-İMAR'ın yapı denetimsiz proje başvurularında fenni mesul taahhütnameleri zorunlu belge olarak isteniyor. Hangi yapının kapsamda olduğu ve kuruluşun nasıl seçildiği aşağıda ayrı başlıkta.

6. Müteahhit, şantiye şefi ve fenni mesul evrakı

Ruhsata tabi yapıların yetki belgeli bir müteahhidin sorumluluğunda yapılması esastır ve müteahhidin yetki belgesi numarasının yapı ruhsatında kullanılması zorunludur (Müteahhit Sınıflandırma Yön. md. 5/1). İdare ruhsat aşamasında bu numarayı ve belge grubunu elektronik ortamda kontrol eder; numara yoksa ya da iptal edilmişse ruhsat düzenlenmez (md. 26/1). Aksaray Belediyesi D-İMAR'daki ruhsat evrak listesi de "Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi veya İnşaat Yapım Sözleşmesi"ni zorunlu belge olarak istiyor. Ulusal mevzuatta yapım sözleşmesinin hangi aşamada imzalanacağını söyleyen bir madde bulamadık; pratikte müteahhit, Aksaray'da ruhsat başvurusundan önce belli olur. Evini kendisi yapan parsel malikinde yönetmelik sözleşme şartı aramıyor (md. 6/5); bu durumda belediyeye sorun. Seçimi Aksaray inşaat firmaları rehberimizde, sıranın gerekçesini önce mimara mı müteahhide mi yazımızda anlattık.

İstisna: tek parselde, bir bodrum katı dışında en çok iki katlı ve toplam yapı inşaat alanı 500 m²'yi geçmeyen yapıyı, müteahhitliğin bütün sorumluluklarını üstlenerek parsel maliki kendisi yapabilir; o iş için beş yıl içinde bir defaya mahsus geçici yetki belgesi numarası verilir (md. 5/2). Müteahhit aranmaması, şantiye şefi ve yetki belgeli usta çalıştırma gibi müteahhit yükümlülüklerini kaldırmaz (md. 6/4). Yapı 4708 kapsamındaysa (aşağıdaki eşikler) yapı denetimi de sürer.

Şantiye şefliği, müteahhitle şantiye şefi arasındaki iş sözleşmesine göre yürür; müteahhit şantiye şefliği şartlarını taşıyorsa bu görevi kendisi üstlenebilir (Şantiye Şefleri Hakkında Yön. md. 5). İdare ruhsat aşamasında proje müelliflerinden, fenni mesullerden, şantiye şefinden ve müteahhitten mesleki faaliyet haklarının kısıtlı olmadığına dair sicil durum taahhütnamesi ister (Planlı Alanlar İmar Yön. md. 57/20).

5. ve 6. adımdan hangisinin önce yapılacağını mevzuat belirtmiyor; ikisi aynı dönemde yürüyebilir. Yapı denetim sözleşmesi başvurudan önce yapılır, müteahhit evrakı da Aksaray'da başvuruyla birlikte isteniyor.

7. Ruhsat başvurusu ve harç

Proje, resim, hesap ve raporlar beş takım basılı olarak ve ayrıca elektronik ortamda idareye verilir (Planlı Alanlar İmar Yön. md. 57/11); Aksaray Belediyesi'nde başvuru D-İMAR üzerinden yürüdüğü için kaç basılı takım istendiğini belediyeye sorun. Bina inşaat harcı ruhsat alınmadan önce belediyeye ödenir (2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu ek md. 5); hangi aşamada tahakkuk ettiğini belediyeye sorun. Harç ve ücret tutarlarını burada yazmıyoruz; güncel tutarlar Aksaray Belediyesi 2026 tarifesinde. Maliyet kalemlerini Aksaray'da ev yaptırma maliyeti yazımızda topladık.

8. İnceleme ve ruhsat

Dosya eksiksizse idare müracaattan itibaren en geç 30 gün içinde ruhsatı verir. Eksik ya da yanlış varsa 15 gün içinde hepsini yazıyla bildirir; eksikler giderildikten sonraki müracaattan itibaren en geç 15 gün içinde ruhsat verilir (3194 md. 22).

03Yapı denetimine tabi misiniz?

Bodrum katı dışında en çok iki katlı ve yapı inşaat alanı toplam 200 m²'yi geçmeyen müstakil yapılar 4708 sayılı Kanun kapsamı dışındadır; bu yapılarda denetime yönelik fenni mesuliyeti mimar ve mühendisler üstlenir. Bir parselde birden fazla müstakil yapı varsa ve hepsinin toplamı 200 m²'yi geçerse Kanun uygulanır (4708 md. 1). Kanunun tanımına göre yapı inşaat alanına, ışıklıklar hariç, bodrum ve asma katlar, çatı arasındaki mekânlar ve ortak alanlar dahildir. İmar yönetmeliğinin tanımı teras, balkon ve açık çıkmaları da sayar (Planlı Alanlar İmar Yön. md. 4); sınırda kalan bir yapıda ölçümü belediyeye teyit ettirin.

Köy yerleşik alanlarında, belediye ve mücavir alan dışındaki iskân dışı alanlarda ve nüfusu 5.000'in altındaki belediyelerin sınırları içinde; bodrum ve çatı arası dışında en çok iki katlı ve yalnız bir bodrum katı hesaba katılmadan toplam inşaat alanı 500 m²'yi geçmeyen konutlar ve müştemilatları da kapsam dışıdır (4708 md. 1).

Kuruluşu kim seçer? Sözleşme bedeline esas inşaat alanı 500 m²'ye kadar olan yapılarda yapı sahibi seçer; daha büyük yapılarda Bakanlık elektronik ortamda en fazla iki kuruluş belirler ve sözleşme bunlardan biriyle yapılır (4708 md. 5). Sözleşmeyi yapı sahibi ya da vekili imzalar; yapı sahibi, yapım işi için anlaştığı müteahhidi vekil tayin edemez (4708 md. 2).

04Ruhsat ne kadar sürede çıkar, kaç yıl geçerli?

İnceleme süreleri 8. adımda: eksiksiz dosyada en geç 30 gün. Bu süre başvurudan sonra işler; imar durumu, zemin etüdü ve projelerin hazırlanması buna dahil değildir. Ruhsat tarihinden itibaren 2 yıl içinde yapıya başlanmazsa ya da başlama süresiyle birlikte 5 yıl içinde bitirilmezse ruhsat hükümsüz sayılır ve yeniden ruhsat almak gerekir (3194 md. 29). Ruhsat süresi içinde başvurulursa ruhsat, ilk ruhsat tarihindeki plan ve mevzuata göre 5 yıl uzatılarak yenilenir; süre yenilemesi en çok iki kez yapılır (Planlı Alanlar İmar Yön. md. 54/3).

1 Temmuz 2026 değişikliğiyle: ruhsat tarihinden itibaren 2 yıl içinde başlanmış ama ruhsatı hükümsüz kalmış yapılara yeniden ruhsat düzenlenirken yangın, deprem, ısı ve su yalıtımı, çevre ve enerji verimliliğinde yürürlükteki mevzuat, diğer konularda ruhsat tarihindeki mevzuat uygulanır. 2 yıl içinde hiç başlanmamış yapıya ise yürürlükteki plan ve mevzuata göre yeniden ruhsat düzenlenir (md. 54/5).

05Ruhsattan sonra: şantiye, vize, iskân

• Ruhsat ve ekleri yapı yerinde bulundurulur (3194 md. 29).
• Yapı denetimine tabi işlerde işyeri teslim tutanağı yapı sahibi, kuruluş ve müteahhit ya da şantiye şefiyle imzalanır ve 3 iş günü içinde idarenin onayına sunulur (Yapı Denetimi Uygulama Yön. md. 5/4).
• Temel üstü vizesinde kanal kotu tutanağı ve buna göre hazırlanmış kanalizasyon bağlantı projesi istenir (Planlı Alanlar İmar Yön. md. 55/7).
• İdare peyzaj projesi istemişse, bu projenin ruhsat aşamasında sunulması zorunlu değildir; ruhsat onayından sonra bir ay içinde idareye sunulup onaylatılır (md. 57/15).
• Yapı kullanma izni (iskân): mal sahibinin başvurusuyla verilir. Başvuruda fenni mesul ya da yapı denetim kuruluşu raporları, enerji kimlik belgesi ve yapının fotoğrafları dışında belge istenmez (Planlı Alanlar İmar Yön. md. 65/1; ayrıca md. 64). Yapı uygunsa izin belgesi 30 gün içinde düzenlenir (md. 64/4). Malzeme faturası, doğalgaz uygunluk belgesi, itfaiye ve sığınak raporu, vergi ve harç makbuzları gibi belgeler istenmez (md. 65/7).
• Kullanma izni 5 yıllık ruhsat süresi içinde alınmalıdır (md. 64/6). İzin alınmayan yapılara elektrik, su ve kanalizasyon hizmeti verilmez (3194 md. 31).

06Sık takılınan noktalar

• Hisseli parsel: bütün maliklerin muvafakati olmadan ruhsat düzenlenmez (md. 55/8).
• Parselde eski, ruhsatsız yapı: ruhsata bağlanmadan ya da yıkılmadan yeni ruhsat verilmez (md. 55/12).
• Tarım arazisi: mutlak, özel ürün, dikili ve sulu tarım arazileri tarım dışı kullanılamaz (5403 md. 13).
• Tescilli yapıya komşu ya da cephe veren parsel: Kurul görüşü gerekebilir; binam tescilli mi yazımızda anlattık. Sit alanının kendisi için sit alanı yazımıza bakın.
• Plan notları: Aksaray merkez uygulama imar planının plan notları 2023'ten sonra da değişti. Parselinizin kesin koşulu için eski bir PDF'e değil, güncel imar durum belgesine bakın. Çekme, kat ve havuz gibi villa ölçülerini villa yaptırma sayfamızda topladık.
• Mevcut evde değişiklik: ruhsatlı yapıda değişiklik çoğu durumda yeniden ruhsata bağlıdır, ama taşıyıcıyı etkilemeyen bazı işler ruhsat istemez; hangi tadilatın ruhsat istediğini Aksaray tadilat sayfamızda anlattık.

072026'da neler değişti, neler değişmedi?

• 7579 sayılı Kanun (RG 22.05.2026): ruhsatın başvuru, süre ve geçerlik maddeleri (3194 md. 21, 22, 29) değişmedi. Şantiye şefine, şantiyedeki günlük işlerin ve çalışan yetki belgeli ustaların kaydını tutma yükümü geldi. Ayrıca yapı denetim kuruluşu denetçilerinin hangi yapılarda hangi tarihlerde görev aldığının Bakanlığın elektronik sisteminden izleneceği ve isim ve imzalarının ruhsatta yer almayacağı hükmü eklendi (3194 md. 28; 7579 sayılı Kanun).
• Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği: 14.01.2026 değişikliği yapı aplikasyon projesinin tanımını yeniledi (md. 57/4). 01.07.2026 değişikliği yeniden ruhsat kuralını netleştirdi (md. 54/5) ve planda açıkça verilmeyen taban alanı katsayısının (TAKS) nasıl uygulanacağını yeniden düzenledi (md. 5/6); parselinizin değerini imar durum belgesinden okuyun.
• 3194 md. 23: altyapısı henüz yapılmamış gelişme alanlarında altyapı bedelinin %25'ini peşin ödeyerek ruhsat alma yolu, Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edildi (E. 2024/211, K. 2025/123; RG 13.10.2025). Karara göre iptal, Resmî Gazete'de yayımlanmasından dokuz ay sonra, yani Temmuz 2026'da yürürlüğe girdi (Resmî Gazete). İdarenin izni ve projesine uygun yaptırma yolu duruyor.
• Zemin etüdü: 7579 ile 4708'e eklenen hükme göre yapı denetimine tabi yapıların zemin ve temel etütlerini Bakanlıkça izin verilen kuruluşlar yapacak. Bu hüküm 31.12.2026'da yürürlüğe giriyor ve Bakanlığın belirleyeceği pilot ilde başlayacak (4708 ek md. 2). 22 Ekim 2026 itibarıyla Aksaray'ın pilot il seçildiğine dair bir duyuru görmedik.

08Bilerek yazmadıklarımız

• Harç ve ücret tutarları: her yıl değişir; güncel tarife belediyede.
• Kurum telefonları, adresleri ve yapı denetim kuruluşu adları.
• Elektrik, telefon ve doğalgaz projelerinin "ruhsattan sonra 30 gün içinde" onaylatılması: bu kuralı koyan yönetmelik hükmünün yürütmesi Danıştay kararıyla durduruldu; başvuracağınız idarenin listesine bakın.
• "İki ayda Bakanlık ruhsat verir" iddiası: bu yol kanunda sayılan alanlar, kamu mülkiyeti ve yatırım işleri içindir; kendi parselinde ev yaptıran yapı sahibi için bu yolu öngören bir hüküm bulamadık.
• Hafriyat ve inşaat atığı belgesinin hangi aşamada istendiği: Aksaray için yerel bir karar var ama ulusal dayanağını doğrulayamadık; belediyeye sorun.
• Yapı kayıt belgesi ve imar barışı: ayrı bir konu.

Kaynaklar: 3194 sayılı İmar Kanunu · 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun · Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği · Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği · Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği · Yapı Müteahhitlerinin Sınıflandırılması ve Kayıtlarının Tutulması Hakkında Yönetmelik · Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik · 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu · 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu · Sığınak Yönetmeliği · Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği · Aksaray Belediyesi D-İMAR başvuru belge listeleri ve Aksaray İl Özel İdaresi evrak sayfası (22.10.2026'da okundu).

09Sık sorulan sorular